Tài khoản
Đăng nhập Tạo tài khoản

[01-10] KỆ PHÁP CÚ

19/08/2017 Đăng bởi: Thích Thiện Định

LỜI NÓI ĐẦU

Niềm Hỷ Lạc thấm nhuần sâu đậm trong lòng chư Phật tử khi được tiếp cận với Giáo Pháp của Đức Thế Tôn.

"Lời Dạy Của Đức Phật" luôn sống động, nhẹ nhàng, bình dị, nhưng thiết thực và tuyệt diệu. Nơi đây, một số ít bài kệ trong "Kinh Pháp Cú" được trích dẫn, rất tối cần và gần gũi nhất đối với mọi hạng người trong dân gian. Những lời kinh như một suối nguồn vang động, khêu gợi sự dũng mảnh hướng lên bờ giải thoát cho chính mình. Lời dạy của Đấng Cha Lành bao hàm những kinh nghiệm giác ngộ của Đấng Toàn Giác. Mỗi bài kinh là một trưởng thành cao tột của trí tuệ, phá vỡ những ưu phiền trong cân não nội tâm.

Nhận thấy sự lợi ích thiết thực của "Kinh Pháp Cú", sọan để phổ biến cho chư Phật tử xa gần. Mục đích của Đạo Phật là diệt khổ đem vui cho mọi người, nhưng phải là người có trí mới biết được con đường đưa đến an lạc và hạnh phúc:

"Người trí dầu một khắc

Thân cận người có trí

Biết ngay chân Diệu Pháp

Như lưỡi với vị canh."

Ngưỡng mong cho chư vị thí chủ, ấy được hưởng niềm an lạc vô biên trong Giáo Pháp của Bậc Thánh.

-ooOoo-

NAMO TASSA BHAGAVATO ARAHATO SAMMĀSAMBUDDHASSA

*

1- NÓ MẮNG TÔI, ĐÁNH TÔI

NÓ THẮNG TÔI, CƯỚP TÔI

AI ÔM NIỀM HẬN ẤY

HẬN THÙ KHÔNG THỂ NGUÔI .

(P.C. 3)

2- NÓ MẮNG TÔI, ĐÁNH TÔI

NÓ THẮNG TÔI, CƯỚP TÔI

KHÔNG ÔM NIỀM HẬN ẤY

HẬN THÙ ĐƯỢC TỰ NGUÔI.

(P.C. 4)

Duyên khởi:

Hai kệ ngôn nầy, Đức Thế Tôn giảng thuyết liên quan đến Tỳ khưu Tissa . Tissa ỷ mình là em họ của Đức Phật nên không tôn trọng các Tỳ khưu cao hạ khác. Các vị Tỳ khưu khách tăng khiển trách để sửa sai hạnh kiểm, Tỳ khưu Tissa cảm thấy tự ái bị tổn thương, đến than phiền với Đức Phật. Đức Phật hiểu rõ câu chuyện, Ngài khuyên Tỳ khưu Tissa nên sám hối với Chư Tăng, nhưng Tỳ khưu Tissa không nghe và cố chấp hận thù.

Nhân việc nầy, Đức Phật thuyết hai câu kệ trên để cảm hóa Tỳ khưu Tissa .

*

3- AI MẶC ÁO CÀ SA

TÂM CHƯA RỜI UẾ TRƯỢC

KHÔNG TỰ CHẾ, KHÔNG THẬT

KHÔNG XỨNG ÁO CÀ SA.

(P.C. 9)

4- AI RỜI BỎ UẾ TRƯỢC

GIỚI LUẬT KHÉO NGHIÊM TRÌ

SỐNG TỰ CHẾ, CHƠN THẬT

THẬT XỨNG ÁO CÀ SA.

(P.C. 10)

Phần đông thiện tín ưng thuận dâng bộ y quý giá đến Tỳ khưu Devadatta ( Đề-Bà-Đạt-Đa ). Ông là người tham vọng, muốn quản chúng, đã nhiều lần chống nghịch Bậc Đạo Sư: phá hòa hợpTăng, gây thương tích cho Đức Phật và xúi giục Hoàng Tử Ajātasatu ( A-Xà-Thế ) giết Vua Cha đoạt ngôi, v.v… Nhân cơ hội nầy, Đức Phật nhắc lại trong một tiền kiếp ông đã có những hành động tương tự. Sau đó, Đức Thế Tôn giải thích ai mới là người xứng đáng mặc y vàng.

Ghi chú:

- Y càsa tượng trưng cho sự thoát tục trong sáng của vị Tu sĩ. Tuy nhiên đối với người có thân, khẩu, ý không trong sạch, đầy uế trược nhiễm ô, những người như vậy không xứng đáng mặc y vàng.

Đức Phật ghi nhận rằng, con người đạo hạnh chính ở giới luật và phẩm cách ở bên trong, chớ không phải ở bên ngoài sắc tướng.

*

5- NHƯ MÁI NHÀ VỤNG LỢP

MƯA CÓ THỂ THẤM VÀO

CŨNG VẬY TÂM VỤNG TU

THAM DỤC DỄ XÂM NHẬP.

(P.C. 13)

6- NHƯ MÁI NHÀ KHÉO LỢP

MƯA KHÔNG THỂ THẤM VÀO

CŨNG VẬY, TÂM KHÉO TU

THAM DỤC KHÔNG XÂM NHẬP.

(P.C. 14)

Pháp thoại nầy, được Thế tôn thuyết giảng khi Ngài đang ngụ tại Jetavana , có liên quan đến Tỳ khưu Nandā . Hoàng tử Nandā là em một Cha khác Mẹ với Đức Phật, Hoàng Tử xuất gia ngay trong ngày cưới của mình. Do đó, thay vì tinh tấn tu học, nhưng Tỳ khưu Nandā mãi tưởng nhớ đến người vợ đang cưới. Đức Phật áp dụng phương pháp tốt đẹp, trợ giúp Tỳ khưu Nandā từ bỏ những tư tưởng tham dục và nỗ lực tu luyện. không bao lâu vị ấy đắc Đạo Quả A-La-Hán.

Ghi chú:

- Tâm vụng tu: Tâm không khéo huấn luyện, không tu tập theo Thiền Chỉ hoặc Thiền Quán. Không trao dồi Giới, Định, Tuệ. Người ấy sẽ bị 1 trong 10 loại phiền não tấn công:

1- Tham Dục .

2- Sân hận.

3- Si Mê.

4- Ngã Mạn.

5- Hoài Nghi.

6- Tà Kiến.

7- Hôn Thụy.

8- Phóng Dật.

9- Vô Tàm.

10- Vô uý.

*

7- NAY KHỔ, ĐỜI SAU KHỔ

KẺ ÁC HAI ĐỜI KHỔ

NÓ KHỔ, NÓ ƯU NÃO

THẤY NGHIỆP UẾ MÌNH LÀM.

(P.C. 15)

Bài kệ nầy được Đức Thế Tôn thuyết giảng tại Veluvana , liên quan đến người đồ tể hàng heo Cunda .

Suốt 55 năm, Cunda sinh sống bằng nghề giết heo để bán. một ngày kia, cơn bệnh tấn công, ông bị ám ảnh cảnh lửa địa ngục do nghiệp sát sanh. Ông phải chịu đau khổ cùng cực trong những ngày cuối cuộc đời. Trước khi lìa trần, ông lăn lộn kêu la thảm khốc, giống như con heo đang bị thọc huyết. Mãi kêu gào như vậy đến ngày thứ bảy. Ông chết tái sanh vào địa ngục Avīci.

Ghi chú:

- Người làm ác, trong hiện tại bị đau khổ về tinh thần, thường sầu muộn do nghiệp.

- Trong tương lai, người ấy lại phải gặt hái quả dữ khi sanh vào 4 cõi khổ: Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh hay A-Tu-La. Người không chánh niệm, dễ duôi, dù tại gia hay xuất gia, sự đau khổ trong hai nơi bằng nhau.

*

8- NAY VUI ĐỜI SAU VUI

LÀM PHƯỚC HAI ĐỜI VUI

NÓ VUI, NÓ AN VUI

THẤY NGHIỆP TỊNH MÌNH LÀM.

(P.C. 16)

Kệ ngôn nầy khi ở Jetavana , Chùa Veluvana (Trúc Lâm), Bậc Đạo Sư thuyết giảng liên quan đến người nam cư sĩ có đạo hạnh.

Tại thành Sāvatthi , có người nam cư sĩ, cùng gia đình con trai và con gái, mỗi người thường xuyên bố thí thức ăn trong ngày Bát Quan Trai và ba tháng nhập hạ. Cả gia đình vợ con đều sống một cuộc đời đạo đức, chánh trực và tự hoan hỷ trong các sự phân phát vật bố thí.

Thời gian sau, ông già yếu. Trong giờ cận tử, ông thỏa thích nhìn thấy cảnh an vui nơi cõi Chư thiên. Khi trút hơi thở cuối cùng, ông được hóa sanh Thiên Giới.

Ghi chú:

- Nay vui: Hoan hỷ khi nghĩ đến các việc thiện đã làm như Bố Thí, Trì Giới, Tu Thiền, Cung Kính, Phục Vụ, Nghe Pháp, Thuyết Pháp, Tùy Hỷ, Hồi Hướng và Cải Chánh Kiến Thức.

*

9- NAY THAN, ĐỜI SAU THAN

KẺ ÁC HAI ĐỜI THAN

NÓ THAN TA LÀM ÁC

ĐỌA CÕI DỮ THAN HƠN.

(P.C. 17)

Duyên Khởi:

Đức Thế Tôn thuyết kệ ngôn này khi đang ngụ tại Jetavana , liên quan đến Tỳ khưu Devadatta . Ông là người âm mưu sát hại Đức Phật, nhưng đã nhiều lần thất bại. Đến khi già, ông ăn năn hối hận muốn đến diện kiến Đức Thế Tôn, nhưng khi vừa đến cổng chùa ông bị chết đau thương do đất rút.

Ghi chú:

- Kẻ ác hai đời khổ: "Hiện Tại và Tương Lai". Có hai trạng thái khổ:

1) Sự khổ do ác nghiệp.

2) Khổ do quả Dị Thục.

*

10- TINH CẦN GIỮA PHÓNG DẬT

TỈNH THỨC GIỮA QUẦN MÊ

NGƯỜI TRÍ NHƯ NGỰA PHI

BỎ SAU CON NGỰA HÈN.

(P.C. 29)

Duyên Khởi:

Kệ ngôn nầy ở Jetavana , Bậc Đạo Sư thuyết giảng kệ ngôn đề cập đến hạnh tu của hai Vị Tỳ khưu. Một vị chuyên chú tu học, vị kia dễ duôi thích trò chuyện. Đức Phật tán thán vị tu tinh tấn

*****

Còn nữa...!

THÍCH THIỆN ĐỊNH

 

 Tags: KỆ PHÁP CÚ
Xem thêm:
Viết bình luận của bạn:
Cam kết chất lượng Cam kết chất lượng
Sản phẩm an toàn Sản phẩm an toàn
Đồng Hành Phát Triển Đồng Hành Phát Triển
Giao hàng nhanh chóng Giao hàng nhanh chóng